نگاهی اجمالی به جایگاه قرآن در نظر امام خمینی

[ad_1]

سید محمود صادقی یادداشتی دارد «نگاهی اجمالی به نقش قرآن در اندیشه امام خمینی».

به گزارش ایسنا، در قسمت دوم این یادداشت با عنوان «قرآن؛ کتاب دعوت» آمده است:

1. قبلاً گفته شد که ذات مقدس انسان را در قالب «احسن الحدیث» به عمیق ترین حقایق حق داده است. جایگاه مهم و اساسی قرآن کریم در قلمرو اندیشه و اندیشه اسلامی و دینی و نیز نقش مؤثر آن در شکل‌گیری ساختار فکری متفکر مسلمان، نشان‌دهنده جایگاه این کتاب آسمانی در تفکر و اندیشه است. امام خمینی. (به عنوان مهم ترین احیای اندیشه اسلامی در قرن چهاردهم) آن را ضروری می سازد.

به گفته نگارنده این سطور، امام خمینی نیز با نگاه به قرآن راه احیای اندیشه اسلامی را طی می کند. چنان که خود قرآن کریم به این مقام و جایگاه آن توجه دارد:

به این ترتیب حضرت امام(ره) قرآن را کتابی «دعوت» می بیند که در پی تولد دوباره مردم است; چگونه جنبه اعجاز قرآن را از نوع اعجاز سایر پیامبران الهی (علیهم السلام) متمایز می کند. به این معنا که معلمان موسی و دم های عیسی تنها مؤید صحت پیشگویی های موسی و عیسی هستند; اما قرآن جایگاه بالاتر و بهتری دارد که مساوی با دعوت است: سیبویه و خلیل به معنای صرف و نحو نیست; مسعودی و ابن خلکان نمی خواهند درباره تاریخ جهان بحث کنند. این کتاب مانند معلمان موسی و بت تخم آن بنده یا دم عیسی نیست که مردگان را زنده کرد و فقط برای معجزه آمد و حقیقت پیامبر را گفت. در عوض، این کتاب آسمانی کتاب احیای قلوب به سوی حیات جاودانی دانش و تجربه الهی است. «این کتاب خداست و جلال خدا را دعوت می‌کند». (قدرت دعا 194)

13. امام خمینی (ره) البته به این نکته اشاره می کند که دعوت این کتاب آسمانی به احیای دلها و حیات جاویدان تنها با تهذیب نفس و تزکیه باطن امکان پذیر است; به عبارت دیگر، برای به دست آوردن «علم خدا» و درک آموزه الهی و به تعبیر خود او «احیای دلها به حیات جاویدان علم» باید از همه عیب ها فرار کرد که باعث تضعیف روح می شود. و روح از انسان و از پایین ترین سطوح حیوانی به اوج تمامیت انسانی رسید. به همین دلیل امام مضمون دعوت را در صحیفه الحق چنین بیان می کند: «و مقاصد و مطالب دیگر. [قرآن]دعوت به پاکی مردم و طهارت دل از فضایل فطرت و تحصیل سعادت و به ویژه کیفیت زندگی و سلوک برای خدا. [است]. » (آداب الصلوة ص 186).

این نکته البته خالی از لطف نیست و هرکسی که شناخت کمی از امام و اندیشه های او داشته باشد به خوبی دریافته است که کتابی «انسان ساز» است.در قرآن از نظر امام! پس از آموزش در تمام اندازه های زندگی انسان کاهش می یابد. امام همیشه هدف نهایی نهضت انبیا را انسانیت بیان کرده است و قرآن در قالب کتابی مهم در باب عهد و پیمان پیامبران پیشین دعوت به انسانیت و احیای «نژاد طیبه – زندگی انسان “؛ اما نکته مهم در اینجا چگونگی بررسی روش قرآن در دعوت به حیات طیبه در نزد امام است. در واقع نکته اصلی در این فصل از این مقاله است که بدانیم قرآن چگونه دعوت می کند” و تحليل امام خميني كه خود قرآن را كتاب دعوت مي نامند، به ويژه اينكه قرآن در حمايت از «رحمت الدنيا» و «كافي» اعلام شود، چيست. برای مردم.»، دعوت گسترده ای بفرمایید؛ امام خمینی با احتیاط می نویسد: «و چون این کتاب شریف برای لذت همه طبقات و آحاد بشریت است و این نوع انسان در حالات قلبی و عادات و اخلاق و ذائقه و توانایی های مختلف است، نه. همه به همین صورت دعوت می شوند.» کرد؛ از کسانی که نه تنها حضور دارند و بدون تأثیر با ذوق و ورود آشکار موضوع برای دریافت آموزش، باید با بینی دعوت شوند و اغلب نمی کنند. به قصص و حکایات و تواریخ بپردازد و به مضمون و مقاصد علاقه داشته باشد؛ از دلی که به بیم و انذار می پردازد و دل هایی که به قول و بشارت می پردازد متفاوت؛ «و لازم و ضروری است که چنین کتابی تکرار شود. (آداب الصلوة، 187)

همان گونه که روشن است، امام خمینی در چنین دعوت بزرگی از «تکرار» به عنوان یک امر ضروری یاد می کنند. امام البته به این نکته توجه دارند که «تکرار»، همان‌طور که می‌تواند زبان و نجوم کلام را بشکند، باعث ناراحتی روح و جان حامل می‌شود. بنابراین تأیید می کند که «دعوت» به پیروزی اجتناب ناپذیر است; اما خداوند متعال برای رهایی از بلای بدبختی راهی اندیشید: اما در این کتاب شریف، اتفاقات آنقدر شیرین رخ داده است که تکرار آن طاقت ندارد. در عوض، هر بار که مطلب اصلی را تکرار می کند، ویژگی ها و جزئیاتی ذکر می شود که در دیگران وجود ندارد; در عوض همیشه یک راز یا نکته اخلاقی مهم را در نظر می گیرد و آن را برمی گرداند.» (آداب الصلوة، 187-188).

3. همان گونه که گفته شد، اساس قرآن «احیاء القلوب به حیات جاویدان علم الهی» است; در این بیان، قرآن در جستجوی معرفت خدا و رساندن انسان به کمال انسانی و انسانیتی که از برزخ مردم می گذرد، از انسان انتظار تکامل و سپس جامعه را دارد. در نظر امام خميني (ره) «دعوت به صراط مستقيم» كه اولين گام در معارف قرآني است با همين رويكرد صورت گرفت. در بسیاری از سخنان ایشان آمده است که این آیه مشتی نمونه است: «قرآن کتابی است برای انسان سازی، به هر شکلی که انسان از آن می گذرد، قرآن در هر مرحله دعوت می کند و هدایت می کند. و هر داستانی که در قرآن آمده است – گاه بازگو می شود، چون موضوع مهم بوده است – مایه رهنمای مردم و میل به روشنگری بوده است. قرآن کتاب قانون نیست; کلیات، کلیات احکام، اصول خود را ذکر کرده است [آن] اصلا. قرآن کتاب دعوت و کتاب اصلاح جامعه است» (صحیفه امام، ج 15، ص 504).

4. امام خمینی البته با رویکردی منحصر به فرد دعوت به اصلاح جامعه را دنبال می کند; در واقع، از نظر او، دعوت در قرآن، دعوت شخصی بین مسلمان و ذات مقدس نیست; نگارنده این سطور معتقد است که امام در پس همه وظایف شخصی (که الوهیت و توکل در رابطه بین بنده و خدا تعریف می شود) چه از نظر اجتماعی و چه از نظر سیاسی می بیند. این نکته البته در سیره دینی، سیاسی و اجتماعی امام نیز نمود دارد; علاوه بر این، در برخی از سخنان ایشان به صراحت آمده است: «دعوت های قرآن، هر دو قرآن، دعوت شخصی بین انسان و خدای متعال نبود، بخشی در مکه و مدینه. بدون استثنا می‌توان گفت که دعوت‌های خداوند معنای اجتماعی و سیاسی دارد، حتی در مواردی که مسئولیت‌های شخصی افراد، روابط شخصی افراد بین خودشان و خداوند است». (امام صحیفه، ج 18، ص 421-422)

امام البته معتقد است که قرآن بعد از معنویت، مسلکی است که هدف آن اقامه عدل است و اساساً دلیل اصلی ایجاد نبوت حکومتی (صلی الله علیه و آله و سلم) بوده است. در واقع، مصلحت اجتماعی اسلام در گستره و نفوذ عدالت است: «اسلام برای یک کشور، برای چند ملت، برای یک قبیله، حتی برای مسلمانان نیست. اسلام برای بشریت آمده است. خطبه های اسلام «ای مردم! گاهی «المؤمنین» یا «الناس» است. و اسلام می‌خواهد همه را در پوشش خود عدل بپوشاند» (صحیفه امام، ج 11، ص 295).

این بدان معنا نیست که قرآن علاوه بر آنچه گفته شد، بخشهای دیگری از دعوت خود را در نظر گرفته است. زیرا مسئله وحدت اجتماعی اسلام، برادری و مساوات و… را می توان در عناوین دعوت گنجاند و اینکه امام خمینی نیز به این مولفه ها توجه زیادی دارد. با این حال، مدت کوتاه این مقاله ما را از پردازش آن باز می دارد.

انتهای پیام/

[ad_2]
Source link

درباره ی admin_asooweb

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بایگانی‌ها